mobile-banner-bg-left mobile-banner-bg-right
mobile-v-left mobile-v-right

Zmiany progów unijnych w nowych Wytycznych na lata 2021-2027

Magdalena Hyska, Project Manager
Joanna Hynek, Consultant
Zespół zarządzania projektami CIVITTA Polska

Nowa perspektywa finansowa UE na lata 2021-2027 przynosi różnego rodzaju zmiany w zakresie zasad kwalifikowalności wydatków oraz udzielania zamówień w ramach projektów unijnych. Nie są to zmiany rewolucyjne, jednak niosą one za sobą kilka bardzo istotnych dla beneficjentów modyfikacji, zwłaszcza w obszarze udzielania zamówień.

Najważniejsze zmiany w nowej perspektywie finansowej 2021-2027

Jedną z głównych modyfikacji w nowej perspektywie finansowej jest zmiana tzw. progu unijnego dla dostaw i usług. W dotychczas obowiązujących Wytycznych na lata 2014-2020 minimalny termin naboru ofert dla zamówień realizowanych zgodnie z zasadą konkurencyjności w przypadku dostaw i usług wynosił 7 dni, z kolei w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 Prawa zamówień publicznych (tj. 215 tys. EUR) wynosił co najmniej 30 dni. W nowych Wytycznych zamiast odniesienia do PZP wskazano konkretny próg kwotowy w wysokości 750 tys. EUR. W związku z powyższym, w nowej perspektywie zamówienia na dostawy i usługi realizowane zgodnie z zasadą konkurencyjności, o wartości szacunkowej poniżej 750 tys. EUR będą mogły być publikowane w Bazie Konkurencyjności z minimalnym terminem naboru ofert wynoszącym tylko 7 dni. Dotychczas próg ten wynosił 215 tys. EUR, czyli ponad trzy razy mniej. Co istotne, próg unijny dla robót budowlanych pozostał bez zmian, tj. minimalny termin naboru ofert dla robót budowlanych poniżej 5 382 000 EUR wynosi 14 dni, a powyżej – 30 dni.

Podwyższenie progów unijnych w nowej perspektywie

Czym może skutkować omawiane podwyższenie progów? Można przypuszczać, że wielu beneficjentów pokusi się o publikację zapytań ofertowych z 7-dniowym terminem naboru dla dostaw lub usług o wartości wynoszącej nawet do 3,5 mln PLN. Czy będzie to prawidłowe działanie? Z czysto formalnego puntu widzenia – tak. Niemniej jednak należy pamiętać, że zgodnie z Wytycznymi "wyznaczony termin składania ofert powinien uwzględniać złożoność zamówienia oraz czas potrzebny na sporządzenie ofert". To do zamawiającego należy więc zdroworozsądkowe oszacowanie, czy minimalne terminy wskazane w Wytycznych są wystraczające dla jego zamówienia. W tym momencie rodzi się więc pytanie, czy zamówienie o wartości ok. 3,5 mln PLN można wycenić w 7 dni? W niektórych przypadkach zapewne tak, jednak z pewnością istnieje dużo dostaw i usług, które w celu prawidłowego oszacowania wartości zamówienia wymagają przeanalizowania wielu aspektów, porównania różnego rodzaju rozwiązań czy też uzyskania ofert od podwykonawców, a to wiąże się już z dużo większym nakładem i czasem pracy. Może się więc okazać, że termin 7-dniowy nie będzie wystarczający. Mając na uwadze należytą staranność realizacji zamówień, mimo omawianej zmiany Wytycznych, beneficjenci każdorazowo powinni przeanalizować złożoność zamówienia, tak by mieć pewność, że termin naboru ofert będzie adekwatny do przedmiotu zamówienia oraz skomplikowania publikowanej dokumentacji przetargowej, a także wymaganych od wykonawców dokumentów. Pomimo wskazania w Wytycznych minimalnych obligatoryjnych terminów składania ofert, należy pamiętać, że zastosowanie ich w szczególnie skomplikowanych zamówieniach może budzić wątpliwości instytucji.

Ukłon w stronę beneficjentów dotacji unijnych

W naszej ocenie dopuszczenie 7-dniowego terminu naboru ofert dla zamówień o wartości szacunkowej do 750 tys. EUR jest swego rodzaju ukłonem w kierunku beneficjentów, którzy bardzo często borykają się z prawidłowym ustaleniem harmonogramu działań w projekcie lub też ze zbyt krótkim terminem realizacji projektu. Termin realizacji, obok budżetu, jest jednym z najbardziej newralgicznych zagadnień w zarządzaniu projektami, szczególnie jeśli mamy do czynienia z projektem finansowanym ze środków publicznych, który obowiązują ramy czasowe wynikające z odgórnie narzuconych przez instytucje regulacji. W poprzedniej perspektywie finansowej wybór wykonawców w projektach zgodnie z zasadą konkurencyjności był zdecydowanie jedną z najczęściej wybieranych procedur zakupowych. Jeśli więc beneficjenci realizując zamówienie będą mogli zastosować termin naboru ofert wynoszący 7 lub 15 dni, a nie jak dotychczas 30 dni, być może wpłynie to pozytywnie na płynność realizacji projektów. Zwłaszcza, że w obecnie trudnej sytuacji w przypadku wielu zamówień, niezbędne jest ponawianie zapytań ofertowych, np. w związku z brakiem ofert spełniających wymagania zamawiającego czy też różnego rodzaju błędami popełnianymi przez wykonawców podczas sporządzania ofert.

Co z procedurą rozeznania rynku w realizacji projektów unijnych?

Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków na lata 2014-2020 obligowały beneficjentów, aby dla zamówień o wartości szacunkowej od 20 tys. PLN do 50 tys. PLN realizować procedurę rozeznania rynku, która miała na celu potwierdzenie, że dana usługa, dostawa lub robota budowlana została wykonana po cenie rynkowej.

W Wytycznych dotyczących nowej perspektywy na lata 2021-2027 nie pojawiają się żadne zasady związane z udzielaniem zamówień o wartości szacunkowej do 50 tys. PLN. Czy to oznacza, że wydatki mogą być ponoszone bez zachowania żadnych zasad? Należy pamiętać, że zgodnie z Wytycznymi zarówno dla perspektywy na lata 2014-2020, jak i 2021-2027, każdy wydatek powinien zostać dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Biorąc więc pod uwagę ogólne zasady kwalifikowalności wydatków, pomimo braku doprecyzowania w nowych Wytycznych, beneficjenci powinni każdorazowo udokumentować, że wydatek został poniesiony w sposób racjonalny, czego potwierdzeniem może być np. uzyskanie ofert z rynku potwierdzających, że dane zamówienie zostało zakupione po cenie rynkowej.

UDOSTĘPNIJ ARTYKUŁ